Tự nhiên [ Đăng ngày (30/05/2019) ]
Tài nguyên thực vật bậc cao theo điều kiện môi trường đất ở vùng đồi núi thấp, tỉnh An Giang
Nghiên cứu do các tác giả: Nguyễn Thị Hải Lý, Lư Ngọc Trâm Anh - Khoa Kỹ Thuật - Công Nghệ, Trường Đại học Đồng Tháp; Trần Quốc Minh và Nguyễn Hữu Chiếm - Khoa Môi trường và Tài nguyên Thiên nhiên, Trường Đại học Cần Thơ thực hiện.


Ảnh: sưu tầm.

Thực vật trên cạn thường hấp thu dưỡng chất từ các môi trường khác nhau là đất, nước và không khí (Chapin et al., 2002). Vì vậy, khi các yếu tố môi trường này thay đổi cũng làm thay đổi thành phần thực vật của khu vực đó (Tavili and Jafari, 2009). Các nghiên cứu cho rằng trong cùng điều kiện khí hậu, tính chất vật lí và hóa học của đất có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sự phân bố và đa dạng của thực vật theo không gian (Nguyễn Nghĩa Thìn, 2008; Shabani et al., 2011). Theo Nguyễn Hiếu Trung và ctv. (2012), Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) được chia thành chín vùng sinh thái chính, trong đó vùng đồi núi thấp thuộc một phần của hai huyện Tri Tôn và Tịnh Biên, tỉnh An Giang. Đây là vùng có các núi lớn và đồi cao xen kẽ, kết hợp với đồng bằng đất cát dưới chân núi với độ cao từ 10 m đến 710 m. Về thổ nhưỡng, vùng đồi núi thấp của tỉnh An Giang có ba loại đất là đất vàng đỏ trên đá macma (đất vàng macma) (2.764 ha), đất xói mòn trơ sỏi đá (đất xói mòn) (7.486 ha) và đất xám trên đá macma acid (đất xám macma) (19.998 ha) (Phân viện QH & TKNN miền Nam, 2003). Trước đây, thảm thực vật vùng này là rừng kín thường xanh và rừng kín nửa rụng lá với nhiều loài cây gỗ lớn có giá trị (Nguyễn Đức Thắng, 2003) và nhiều loài dược liệu quý (Võ Văn Chi, 1991). Tuy nhiên, hiện nay tác động của người dân đã làm cho thảm thực vật nơi đây suy giảm sự đa dạng. Mặc dù, hiện nay đã có các nghiên cứu về thành phần loài thực vật bậc cao tại An Giang (Võ Văn Chi, 1991; Nguyễn Đức Thắng, 2003) nhưng các nghiên cứu này chỉ tập trung vào đa dạng taxon, chưa nói rõ sự phân bố thành phần loài và chưa định lượng sự đa dạng theo từng loại đất. Vì vậy, nghiên cứu được tiến hành nhằm khảo sát thành phần loài thực vật bậc cao và sự đa dạng theo các loại đất ở vùng đồi núi thấp, tỉnh An Giang trên cơ sở bản đồ đất của Trung tâm Bản đồ tài nguyên tổng hợp (2003). Đây là cơ sở khoa học cho sự hoạch định chính sách, bảo tồn và phát triển nguồn tài nguyên thực vật nơi đây một cách bền vững.

Để xác định các yếu tố đất ảnh hưởng đến sự đa dạng thực vật bậc cao theo các loại đất khác nhau, nghiên cứu này đã được thực hiện ở khu vực đất đỏ vàng macma, đất xói mòn và đất xám macma ở vùng đồi núi, thuộc hai huyện Tri Tôn và Tịnh Biên, tỉnh An Giang. Ba loại đất này có thành phần cát cao hơn thịt và sét, nghèo nitơ tổng và chất hữu cơ, hàm lượng kali, canxi và magie tương đối cao. pHKCl và EC cao nhất ở đất xám macma và thấp nhất ở đất đỏ vàng macma (p<0,05). Ở đất đỏ vàng macma, phosphor tổng và phosphor hữu dụng cao hơn các loại đất còn lại (0,26±0,01%P2O5 và 3,20±0,37mgP/100g) (p<0,05). Đất vàng macma, đất xói mòn có sự đa dạng về họ, chi và loài hơn đất xám macma. Họ Fabaceae và Asteraceae có sự đa dạng loài cao ở cả ba loại đất. Về giá trị sử dụng, nhóm cây làm thuốc và nhóm cây ăn được có sự đa dạng loài. Các loài nguy cấp cần bảo vệ là Giáng hương trái to (Pterocarpus macrocarpus), Gió bầu (Aquilaria crassna), Sâm cau lá rộng (Curculigo orchioides) và Mạc nưa (Diospyros mollis). Độ xốp, hàm lượng thịt và sét, chất hữu cơ, phosphor, kali, Ca2+ và tác động người dân đã ảnh hưởng đến sự khác nhau về sự đa dạng giữa đất vàng macma và đất xói mòn. Các yếu tố cát, nitơ hữu dụng, kali tổng, độ xốp, EC, phosphor hữu dụng, pHKCl và tác động con người là các yếu tố ảnh hưởng đến đa dạng ở đất xám macma.

lntrang
Theo Tạp chí Khoa hoc Trường ĐH Cần Thơ -Tập 54, Số CĐ Nông nghiệp
In bài viết  
Bookmark
Ý kiến của bạn
Lên đầu trang
© Copyright 2013 Trung tâm Thông tin Khoa học và Công nghệ - Sở Khoa học & Công nghệ TP. Cần Thơ
Địa chỉ: 118/3 Trần Phú - P.Cái Khế - Q.Ninh Kiều - TPCT
Giấy phép số: 05/ GP-TTĐT, do Sở Thông tin và Truyền Thông thành phố Cần Thơ cấp ngày 23/5/2017
Trưởng Ban biên tập: Ông Vũ Minh Hải - Giám Đốc Trung tâm Thông tin Khoa học và Công nghệ - Sở Khoa học & Công nghệ TP. Cần Thơ
Ghi rõ nguồn www.canthostnews.vn khi bạn sử dụng lại thông tin từ website này
Lượt truy cập: