Nghiên cứu [ Đăng ngày (17/02/2020) ]
Quy trình sản xuất que thử phát hiện nhanh virus rota
Giải pháp hữu ích của nhóm các nhà khoa học thuộc Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội có thể giúp sản xuất que thử phát hiện nhanh virus rota – nguyên nhân gây tử vong do tiêu chảy lớn nhất ở trẻ em dưới 5 tuổi.


Thử sản phẩm que thử phát hiện nhanh virus rota gây bệnh tiêu chảy ở trẻ em tại Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: Hoàng Hiệp.

Theo thống kê, hằng năm có khoảng 25 triệu người mắc virus rota, trong đó có 2 triệu người phải nhập viện. Trong số 600.000 trường hợp trẻ tử vong do virus rota, có hơn 80% đến từ các nước đang phát triển. Từ năm 1999, tại châu Á, hệ thống giám sát bệnh tiêu chảy do virus rota đã được thiết lập, trong đó có sự tham gia của Việt Nam. Kết quả cho thấy tỷ lệ tiêu chảy do virus rota chiếm 55-60% trường hợp. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, virus rota chiếm 4-8% số ca tử vong của trẻ em dưới 5 tuổi. Tiêu chảy do virus rota ở trẻ em thực sự là bài toán khó đối với tất cả các nước trên thế giới. Ngay cả việc cung cấp nước sạch và cải thiện điều kiện vệ sinh cũng không giúp giảm thiểu số trường hợp bị tiêu chảy do virus này.

Bên cạnh việc giám sát dịch tễ nhằm tạo ra một loại vaccine hiệu quả thì việc chẩn đoán bệnh nhân tiêu chảy do virus rota gây ra là vô cùng cần thiết. Một khi được chẩn đoán chính xác, các bác sĩ mới có thể áp dụng phương pháp điều trị thích hợp và hiệu quả nhất.

Hiện nay trên thế giới đã xuất hiện nhiều phương pháp phát hiện sự có mặt của virus rota: kính hiển vi điện tử, phát hiện kháng nguyên (miễn dịch enzyme, ngưng kết latex và sắc ký miễn dịch), phát hiện axit nucleic (điện di polyacrylamit – PAGE, khuếch đại axit nucleic RT-PCR, giải trình tự gene). Phần lớn các phương pháp này đều được WHO khuyến cáo sử dụng trong những trường hợp nhất định, trong đó 2 phương pháp được khuyến cáo sử dụng trong xét nghiệm tại các cơ sở y tế đó là ELISA và sắc ký miễn dịch (que thử). Tuy nhiên, các phương pháp này lại tương đối khó, mất nhiều thời gian, đòi hỏi các thiết bị chuyên dụng và các nhân viên phải được đào tạo chuyên sâu, nguyên vật liệu tương đối đắt, que thử hoàn toàn phải nhập ngoại. Các trung tâm y tế rơi vào tình trạng không chủ động được nguồn sinh phẩm, đặc biệt là thiết bị nhập ngoại có thể không phù hợp với chủng virus rota hiện đang lưu hành tại Việt Nam.

Với mong muốn tạo ra que thử phát hiện nhanh virus rota nhằm khắc phục các nhược điểm trên, PGS.TS Trương Quốc Phong và các nhà khoa học thuộc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Sinh học, Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm (trường Đại học Bách khoa Hà Nội) đã đề xuất một quy trình sản xuất que thử phát hiện nhanh virus rota có giá thành thấp, độ nhạy và độ đặc hiệu cao, phù hợp với việc chẩn đoán các chủng virus rota lưu hành tại Việt Nam.

Que thử theo giải pháp này hoạt động trên nguyên tắc sắc ký miễn dịch chứa hai kháng thể đa dòng kháng virus rota được sản xuất trên hai động vật khác nhau là thỏ và chuột lang, cùng một kháng thể đa dòng dê kháng IgG thỏ. Quy trình này bao gồm các bước: i) Chuẩn bị mẫu huyết thanh từ thỏ và chuột lang đã được gây miễn dịch bởi virus rota toàn phần; ii) tinh sạch kháng thể đa dòng thỏ và chuột lang từ mẫu huyết thanh thu được ở bước (i) để thu được dung dịch chứa kháng thể đã tinh sạch; iii) cô đặc dung dịch chứa kháng thể đã được tinh sạch thu được ở bước (ii); iv) điều chế dung dịch nano vàng; v) tạo dung dịch cộng hợp kháng thể đa dòng thỏ kháng virus rota và hạt nano vàng; vi) tạo miếng thấm cộng hợp bằng cách ngâm miếng thấm trong dung dịch cộng hợp (v) và sấy khô; vii) cố định kháng thể lên màng nitroxenluloza; và viii) tạo que thử phát hiện nhanh virus rota.

Để sử dụng, người dùng sẽ đặt que thử nằm ngang, nhỏ 0,1 ml mẫu (3-5 giọt) vào vị trí nạp mẫu được đánh dấu trên que thử, quan sát và đọc kết quả sau 3-5 phút. Khi xuất hiện cả 2 vạch hồng tía ở vạch kiểm tra và vạch kiểm chứng, chứng tỏ mẫu dương tính với virus rota. Khi chỉ có một vạch hồng tía ở vị trí đối chứng, kết luận mẫu âm tính với virus rota.

Que thử được tạo ra theo quy trình này có khả năng phát hiện nhanh (3-5 phút) virus rota trong mẫu phân bệnh phẩm. Độ nhạy và độ đặc hiệu đạt 100%, cao hơn so với các kit thương mại hiện nay. Ngưỡng phát hiện là 1,6 x 104 hạt virus/ml. Do sử dụng nguồn kháng thể tự sản xuất nên có thể chủ động được nguồn sinh phẩm, đồng thời giá thành thấp hơn các kit nhập ngoại đang lưu hành trên thị trường, nên có thể dễ dàng áp dụng trong thực tế.

Với những ưu điểm đó, nghiên cứu này mới đây đã được Cục Sở hữu Trí tuệ cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích. Đây là một điều vô cùng kịp thời, khi mà theo Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), mùa Đông - Xuân, với điều kiện thời tiết ẩm ướt, nhất là sự gia tăng trong giao lưu đi lại vào dịp Tết Nguyên đán và lễ hội mùa xuân sẽ là điều kiện thuận lợi cho các bệnh truyền nhiễm lây lan, bùng phát, đặc biệt là bệnh tiêu chảy do virus rota gây ra.

Anh Thư (Bài viết hợp tác giữa Cục Sở hữu trí tuệ và KH&PT)
Theo www.khoahocphattrien.vn (ntptuong)
In bài viết  
Bookmark
Ý kiến của bạn
    Nghiên cứu
Lên đầu trang

© Copyright 2013 Trung tâm Thông tin Khoa học và Công nghệ - Sở Khoa học & Công nghệ TP. Cần Thơ
Địa chỉ: 118/3 Trần Phú - P.Cái Khế - Q.Ninh Kiều - TPCT
Giấy phép số: 05/ GP-TTĐT, do Sở Thông tin và Truyền Thông thành phố Cần Thơ cấp ngày 23/5/2017
Trưởng Ban biên tập: Ông Vũ Minh Hải - Giám Đốc Trung tâm Thông tin Khoa học và Công nghệ - Sở Khoa học & Công nghệ TP. Cần Thơ
Ghi rõ nguồn www.canthostnews.vn khi bạn sử dụng lại thông tin từ website này
Lượt truy cập: